Geçen gün genç bir arkadaşımıza iyi bir günlük yazarı olabilmesi için neler yapabileceğini anlatıyordum. Baktım ki günlük yazarı olmak isteyenlerin gerçekten de bilimesi gereken şeylerden bahsediyoruz, bunu bir makale haline getirmeye karar verdim. Kendi deneyimlerimden faydalanarak iyi bir günlük yazarı olmak için yapılması gerekenleri sırasıyla anlatmaya çalıştım. Bunu yaparken de başarılı ve günlük dünyasında sözü geçen kişilerden örnekler verdim. Umarım faydalı olur.
Her Şeyden Önce Doğru Bir Rumuz
Günlük dünyasında kimileri isimleriyle, kimileri ise rumuzlarıyla tanınır. Bu çoğunlukla alınmış olan alanadına dayanır. Daha yolun başında kendi rumuzunuzu belirlemelisiniz çünkü ilerde sizi isminizden çok rumuzunuzla hatırlayacaklardır. Bunun için de genel olarak 3 farklı yol izleyebilirsiniz.
- Ad ve soyadınızdan oluşan bir rumuz kullanabilirsiniz.
Ferruh Mavituna (ferruh.mavituna.com)
Fatih Hayrioğlu’nun Not Defteri (www.fatihhayrioglu.com) - Ad ve soyadınızı kısaltarak oluşturduğunuz veya bunları içeren/anımsatan bir kelimeyi kullanabilirsiniz.
Hakan Demiray (www.dmry.net)
Erhan Burhan (www.eburhan.com) - Üçüncü bir yol olarak da içeriğinizi ve yazmaktaki amacınızı bir iki kelime ile özetleyen bir kalıbı kullanabilirsiniz.
Mehmet Doğan, Altı Üstü Tasarım (www.altiustutasarim.com)
Tunç Kılınç, Fikir Atölyesi (www.fikiratolyesi.com)
Bu seçeneklerden herhangi birisini kullanabilirsiniz, üçü de sizi başarıya ulaştırabilir. Seçerken unutmamanız gereken husus ilerde rumuzunuzla mı yoksa isminizle mi tanınmak istediğiniz?
Alanadı
Rumuzunuzu belirledikten sonra sıra yazılması kolay, akılda kalıcı, mümkünse kısa bir alanadı seçimine gelir. Alanadınızını uzantısının .com, .net veya .org olması tamamen size kalmış ama eğer çelişkiye düşerseniz bu konuda günlük yazarları arasında daha önceden yapılmış güzel bir araştırma var; Blogküre’ye sorduk: com, org, net… Domain tercihinde hangisini neden seçiyorsunuz?. Bağlantısını verdiğim araştırmadan bir fikir edinebilir ve alanadınızı buna göre belirleyebilirsiniz.
Altyapı
Altyapı olarak blogcu.com veya blogger.com gibi bedava günlük hizmeti veren servisleri kullanabilirsiniz ama günlüğünüzü kendiniz emek harcayıp kurmadıkça, sunucunun yönetimini tam olarak elinize almadıkça, kullanmış olduğunuz bedava servis üzerinde kendinizi misafir gibi hisseder ve bir türlü sisteme ısınamazsınız. En doğrusu bir barındırma (hosting) firmasından siteniz için barındırma hizmeti almak ve kendinize uygun günlük altyapısını kurarak işe koyulmak. Uygun barındırma hizmeti için Hostbul‘a bakabilirsiniz. Barındırma hizmeti seçerken nelere dikkat etmem gerekiyor diyorsanız Sunucu (host) seçimi başlıklı makaleyi okuyabilirsiniz. Uygun günlük altyapısı için eğer programcıysanız kendi yazdığınız sistemi kullanmanızı, değilseniz şuan Türkiye’deki en gözde günlük betiği olan WordPress’i kullanmanızı tavsiye ederim. Elbette ki isterseniz diğer günlük sistemlerini de kullanabilirsiniz.
Uygun Bir Tasarım
Bu konuda ciddi bir yanlış anlama var. Kendi günlüğünüz için kendi hazırladığınız tasarımı kullanmak gibi bir zorunluluğunuz yok. Eğer tasarım konusunda uzman değilseniz hazır bir şablon/tema kullanabilirsiniz. Aksi takdirde ortaya acemice oluşturulmuş ve aceleye getirilmiş tasarımlar ve bu tasarımları kullanarak içerik üretmeye çalışan günlükler çıkıyor. Başlangıç olarak hazır şablon/tema ile yola çıkar ve ilerde bunu geliştirir veya değiştirirsiniz. Önemli olan öyle ya da böyle seçmiş olduğunuz tasarımınızın renklerinin ve yapısının içeriğinize uygun olmasıdır. Son zamanlarda sade tasarımlar ağır bassa da dediğim gibi önemli olan sizin içeriğiniz. Öyle ki sade bir tasarım size uymayabilir.
Sistemle ilgili bilgisayarınızda ihtiyaç duyacağınız programlara şu başlıktan ulaşabilirsiniz.
“Ne Yazacağım?” Diye Kendinize Bir Sorun
Rumuzunuzu belirledikten, alanadınızı seçtikten ve barındırma hizmeti alara günlük sisteminizi kurduktan sonra sıra en önemli aşamaya gelir; “Ne yazacağım?” sorusuna cevap vermek ve günlüğünüzün çerçevesini belirlemek. Kimi günlükler tek bir konuyu ele alır, kimileri ise her konuya değinir. Geniş açıdan baktığımızda ikisinin de sakıncaları vardır. İlkinde bazen konu dışına çıkmak ve rahat bir şekilde günlüğünüze içinizi dökmek istersiniz ama dökemezsiniz. İkincisinde ise insanlar sizin hangi konuya ağırlık verdiğinizi bilemezler ve zamanla sizden uzaklaşırlar. En doğru yol bir konuya ağırlık vermeniz ama arada sırada kendinizi rahat ettirmek ve belkide ziyaretçilerinizi bunaltmamak için genel konulara da değinmenizdir. Önemli olan okuyucularınızın sizi anlaması ağırlık verdiğiniz konunun ne olduğunu bilinmesi.
Not: Bu paragrafı vurgulamak için not olarak düştüm. Kopya içerikten kesinlikle uzak durun. Bir başkasının yazısını sitenizde yayınlayarak günlük yazarı olamazsınız. Daha doğrusu o günlük sizin günlüğünüz olmaz. Bununla birlikte insanlar sizin günlüğünüze değil, o yazıyı yazan günlüğe giderler. Kısacası her açıdan zararlı çıkarsınız. Bu nedenle yazının sonuç bölümünde değineceğim günlüğünüzün kişiliğiniz olduğu kavramını iyi düşünün ve ona göre davranın.
Kategorilerin Belirlenmesi
Kategori seçimi gerçekten çok önemlidir. Okuyucularınızın günlüğünüze geldiğinde ilk bakacakları yerlerden birisidir kategoriler. “Ne Yazacağım?” sorusunun cevabı kategorilerde kendini belli etmelidir. Bununla birlikte kategoriler okuyucuları doğru bir şekilde yönlendirmeli, akıllarını karıştırmamalıdır. Bu karışıklığın sebebi genellikle birbiriyle çelişen kategorilerdir. Aynı anda hem teknoloji hem de bilgisayar kategorisi yaratırsanız önce siz şaşırırsnız yazmış olduğunuz bir yazıyı hangi kategoriye ekleyeceğinizi, sonra da okuyucularınız şaşırır hangi kategorideki yazıları görüntülemek istediklerini. Bununla birlikte kategori sayısının miktarı tamamen sizin tercihinize kalmış ama ben kendi tecrübeme dayanarak az ve öz olmasından yanayım.
Türkçe’nin Doğru Kullanımı ve Üslup
Ne mutlu ki ülkemiz günlük yazarları artık Türkçe’nin kullanımına çok önem veriyor. Hatta uygunsuz yazılmış yorumları onaylamıyorlar. Böyle güzel bir ortamda bir günlük yazarı olmak istiyorsanız Türkçemizi güzel kullanmaya, argodan ve yabancı sözcüklerden kaçınmaya önem vermelisiniz. Merak etmeyin, takıldığınız yerlerde Türk Dil Kurumu sözlüğü yardımınıza yetişecektir. Eğer yetişmezse diğer günlük yazarlarına danışabilirsiniz.
Hakkımda Bölümü
Günlüklerin en önemli özelliği yazarlarının çok az (mümkünse bir kişi) olması ve yazarların tanınmasıdır. Bunun için de hakkımda sayfasını mutlaka doldurun. Bırakın okuyucularınız sizi tanısın. İsminizi bilsin. Bir iletişim sayfası koyarak size ulaşmalarını sağlayın. Hatta daha da samimi olarak resminizi koyabilirsiniz. İnanın bu kötü değil tam tersine oldukça olumlu karşılanır.
Günlük Yazarlarıyla İlişkiler
Siz siz olun sadece kendi günlüğünüzle ilgilenin ve yükseklere çıkmak için başkalarından destek dilemeyin. Daha doğrusu yükselme arzusu sizi yolunuzdan şaşırmasın. Aksi takdirde günlük yazarlarıyla hoş muhabbet geçinmek, tatlı atışmalara girişmek varken kavga dövüş bir yerlere gelmeye çalışırsınız ve gün gelir kimsenin yüzüne bakamazsınız. Siz kendi yazılarınızı düşünün, orjinal içerik üretmek için çalışın. Eğer hakkıyla bu dediğimi yaparsanız zaten insanlar sizi görmezden gelemezler ve bir şekilde görünmeyen bir bağ ile günlüğünüze bağlanırlar. Her gün günlüğünüzü bir kez olsun ziyaret etmek isterler. Siz uzun süre yazmadığınız zaman “Nerelerdesin?” diye e-postalar gönderir, sizi merak ederler. Yazmış oldukları yazılarla size atıfta bulunur, sizi de konulara dahil etmek isterler. Mimlerle size selamlar gönderir, sizin de cevaplarınızı merak ederler. Mim demişken lütfen yüksek popülaritesi olan sitelerden pay çıkarmak için onları mimlemeyin, sizi komik duruma düşürecek mimler çıkarmayın. Yoksa reddedildiğinizde gereksiz yere üzülür ve sinirlenirsiniz.
Sonuç – Günlüğünüz Kişiliğinizdir
Eğer gerçekten bir günlük yazarı olmak istiyorsanız günlüğünüzün kişiliğinizi yansıttığını veya yansıtması gerektiğini unutmamalısınız. Yazılarınızı yazarken hep bunu düşünmeli, içeriğinizi dâhi buna göre oluşturmalısınız.
Bu makaleyi yazarken gördüm ki benimde başlarda bazı hatalarım olmuş, ciddi yanlışlar yapmışım ama öğrenmenin sonu yoktur. İnsan zamanla kendini nasıl daha iyi anlatacağını görüyor, öğreniyor. Umarım siz de en kısa zamanda kendinizi anlatmanın doğru yolunu bulur, her adımınızda başarılı olursunuz.
Saygılar, sevgiler…
Güzel bi yazı olmuş :) Başlarda belki heves belki bi arayış oluyo ama zamanla bağımlılık gibi bişey olup çıkıyo. Zevkli bi uğraş. Mutluyum çünkü blogum var :)
Erhan Abicim benim sana attığım maildeki soruların tamamını burada yanıtlamışsın =) 4 gözle bekliyordum açıkçası. çok iyi geldi. rahatlattı beni.
kodlamaya yeniden devam edebilmek için bunu bekliyodum =) durmak yok yola devam =)
1,5 ay öncesine kadar blog takipcisi bile değildim. Bu boyuta beni sürüklediği için Burak’a(henster.org) ve bu yazı ile yaptığın güzel yönlendirmeden dolayı sana teşekkür ederiyorum yakuter.
Uygun günlük altyapısı için eğer programcıysanız kendi yazdığınız sistemi kullanmanızı, değilseniz şuan Türkiye’deki en gözde günlük betiği olan WordPress‘i kullanmanızı tavsiye ederim
buradan senin bir programcı olmadığın kanısına varabilir miyiz :P şaka bi yana, bazen hazır kullanmak daha mantıklı oluyor..
@lestoni, aslında son paragrafta bu duruma değinmiştim.
“Bu makaleyi yazarken gördüm ki benimde başlarda bazı hatalarım olmuş”
İşte en büyük hatam kendi sistemimle değil WordPress ile yola çıkmaktı. Onca yazıdan sonra da WordPress’ten vazgeçmeyi düşünmüyorum (malesef).
@Diğer yorum yazan arkadaşlar, biraz olsun size yol gösterebildiysem ne mutlu bana ;)
Erhan bence de güzel bir yazı yazmışsın, eline sağlık. Rehberimsin ;)
elbette artık senin için wp’yi bırakıp başka bir sisteme ya da kendi yazdığın sisteme geçiş çok zor olur.. yns, capptoi gibi kendini aşmış ve hocalarımız diye tabir ettiğimiz kişiler dahi wp kullanıyor günlüklerinde.. bir çok kişiye de yetiyor zaten bu sistem.. ama bana göre çok eksiği var.. eklenti eklendikçe de yavaşlıyor..
yazıların genel manada zaten çok güzel.. özellikle php konusuna biraz daha fazla yer ayırsan tadından yenmeyecek :)
Kaynak niteliğinde çok güzel bir yazı olmuş. Benim aslında en çok takıldığım nokta günce ya da günlük yazarlarının (özellikle kişisel güncelerde) sabit bir konuya sahip olmayıp da bir çok konuyu işleyen ve çoğununda yüzüne gözüne bulaştırdığını görmek mümkün. Tam tersi olarak da çok başarılı kişisel günlük yazarları da var tabiki. Bu aslında biraz şeye benziyor; delilik ile dahilik arasındaki ince çizgiye. Biraz hedef şaştımı herşey dağılıveriyor bir anda.
Hüseyin Erol’un bahsettiği sendrom bende de oldu.İlk başlarda her şeyden yazdım.Şimdi ise elimde içinde her konu bulunan bir blog var.
Teşekürler. Aydınlatıcı, rehber niteliğinde bir yazı olmuş. Hakkımda bölümü için yazdıklarınıza hak veriyorum. Bu yönde de kendimde eksiklik vardı. En kısa zamanda düzelteceğim.
Ben ve Benim Gibi Arkadaşlar için Bu Yazınız Mükemmel ve Göz Ardı Edilmemesi Gereken Bir Kaynak Oldu. Teşekkürler
Gerçekten faydalı bir makale olmuş Erhan abi. Ayrıca wp alemine yaptığın yardımlardan dolayı çok teşekkür ederim.
Güzel makale olmuş. Eksiklerimi görmeye başladım. Teşekkürler.
ben pek anlamam anlatılanlara göre Günlük yazarıda olamam her alanda bu kurallar geçerli olmuyor :) ek olarak sizinle iletişim kuran yardım isteyen okurlarınızı mümkün olduğunca cevapsız bırakmayın olumsuzda olsa cevap verin :D
Kaynak niteliği taşıyan örnek bir yazı…
Hazırlamak için harcadığın vakiti düşünüyorum da iyi bir blogcu iyi yazılar hazırlamak için sabırlı olmalı ve de araştırmalı…
Tebrikler erhan.
Hocam, çok faydalı bir yazı, teşekkürlerimi iletiyorum.. Wolkanca’dada bir sürü yazı okudum, inşallah kısa zamanda başarıya ulaşırım :)
Gerçekten net bir açıklama olmuş.Bana göre herkesin okumasında fayda var.Zaten bunları okumadan veya benzer uygulamaları yapmadan bu yola başlayanlar çok okunayım her gün 500 tekil gelsin gibi hayaller kuruyorlar.
Aslında çok okunmaktan ziyade sağlam okuyucu ve yorumcular barındırmak,iletişimde bulunmak günlüğü ayakta tutacaktır.
Çok güzel bir yazı teşekkür ederiz. Bende kendi günlüğümü açtım inş başarılı olurum.
teşekkür ederek başlamak istiyorum, bu yazı gerçekten doyurucu bilgiler içeriyor.
heni ben bir blog açacak olsam ve neler yapmalıyım diye bir soru yumağı zihnimi kurcalayıp duruyor olsaydı bu yazı beni tamamiyle aydınlatırdı.
Tekrar teşekkürler.
@amanhem, konuyu çok güzel özetlemişsin. Benim de amacım bu düşünceyi kazandırmaktı. Mutlu oldum bunları duyduğuma ;)
Çok güzel ve açıklayınıcı bir yazı olmuş teşekkürler erhan abi.
Herşey tam anlamıyla açıklanmış zaten bu makaleyi yazmak da yaşanmadan olmaz…
@Nethalil ve diğer tüm arkadaşlar, teşekkür ederim yorumlarınız için.
Sevgili Erhan, gerçekten çok başarılı bir yazı yazmışsın, tebrik ediyorum. (İşin klişe bölümü, tebrikle giriş)
Fakat benim takıldığım bir nokta var. Blog kelimesinin yerine ”günlük” kelimesi hiç olmuyor. Uymuyor. Günlük tamamen farklı bir şeydir, blog farklı bir şey. Türkçe’yi sonuna kadar destekleyen biriyim, hatta biraz fanatiklik boyutundayım diyebilirim bu konuda. Ama blog kelimesinin karşılığı, günlük değil. Kafamıza göre bir isim bulup, kullanmakta tabii ki özgürüz lakin belirli bir okuyucu kitlemiz varsa, özgür olamayız o konuda diye düşünüyorum. Günlük kavramını geçtim, blog ismine günlükten daha anlamlı ve karşılayan bir kelime bulsak bile, birkaç Türkçe gönüllüsü dışında herkes blog ismini kullanmaya devam edecektir. Bazen yabancı dilden geçmiş kelimelere öyle Türkçe karşılıklar buluyoruz ki, hem ağlatıp hem güldürecek cinsten. Böyle olunca da Türkçe’ye fayda değil zarar getirmiş oluyoruz. Blog gibi artık ”tamamen” Türkçe’ye oturmuş kavramları değiştirmeye çalışmayalım. Bu konudaki çalışmalarına büyük saygı duyuyorum, lakin her şey sandığımız gibi olmuyor. Kolay gelsin, sevgiler…
Çok faydalı bir paylaşım, olmuş çok teşekkürler
Güzel ve Faydalı bilgiler.İlginizi çekebilecek ve bu yazıyı tamamlayacak bir başlık isterseniz Buradan okuyabilirsiniz ;)
@Mephisto, teşekkür ederim paylaşımın için ;)
Süper,yine faydalı bir yazı şimdi blogumu tekrar gözden geçiricem.
Çok eksik bölüm var arkadaşım..
Gerek seo açısından gerek ise alan adı alma açısından çok eksik anlatmışsın mertingunlugu.com yerine, gunlukweb.com gibi bir domain almak daha mantıklıdır
Amacımız ortaya SEO açısında iyi bir günlük çıkarmak değil, kaliteli günlükler çıkarmak. Eğer dediğin gibi SEO açısından baksaydık yakuter.com değil sallıyorum, youtube.yakuter.com gibi bir alanadını tavsiye ederdim.
Ve bu açıdan bakarsak mertingunlugu daha mantıklı çünkü ben böyle bir günlük yazarlığını kastediyorum.
Yazını okuduktan sonra ilk aklıma gelen, yeni.in in bir rumuz olmaması, burdaki tavsiyenizi dinledim ve yeni.in artık yedincisenol.com bloguma bi’göz atıp, bloglamadaki eksik ve hatalalı yanlarımı bildirisen. Ne de çok sevinirim. :)
bende günlük tutuyorum.Sitende gezinirken bu konu başlığına bir göz atayım dedim.ben zaten burda denilenleri harfiyen yapıyormuşum. :) doğru yolda olduğuma inandım.Çok güzel ve açıklayıcı bir yazı teşekkürler.
Çok güzel ve akıcı bir yazı olmuş.Çok teşekkür ediyorum.Dediklerinizi harfi harfine yapacağım.
Çok teşekkür ederim hocam :) Site tasarımı ile Kullanıcıların bağlantısı anlatan bir yazınızı da bekliyorum :) Neyse ki böyle şeyleri yolun başında öğrenmek çok işe yarıyor…
Gerçekten çok hoş bir makale olmuş ama şimdi bloglar “rant” amaçlı kullanıldığı için bu makaledekiler hayata hiç bir zaman geçemiyor.
teşekkür ediyorum verdiğiniz bilgiler için 18 yıldır yazdığım günlüğümü şimdi hayat hikayem olarak kitaba dönüştürdüm bazı yerleri üzücü bazı yerleri güldürücü çokta güğzel oldu yazmayı da seviyorum yazanı okumayı da seviyorum okuyanıda..
Güzel ve aydınlatıcı bir yazı olmuş. Teşekkür ediyorum. Ben de blog yazmaya başladım, bu dediklerinizi göz önünde bulunduracağım.
Bence de düzgün bir Türkçeyle yazmak en önemlisi.Ayrıca host ile uğraşmak istemeyenler için blogger en iyisi.
Teşekkürler güzel makale olmuş.
Blogunuz kişiliğinizi yansıtır,(Ç)alıntı blogsa,kişiliğiniz de öyledir değil mi hocam :)
Özgün içerik bulunmayan, sadece başka yerlerden alınmış yazılardan oluşan blog sahiplerinin durumu da aynen dediğin gibidir.
Zaten kopya içerik yapacaksan hiç yapma daha iyi..
Yazıyı güzel hazırlamışınız.Sizin gibi olabilmek için emek harcıyorum.Adım adım uygulamaya çalışıyorum.
yazdıklarınızı dikkate almam gerek yoksa bu şekilde bir yere gelemeyeceğim…teşekkürler…
Blog yazmaya başlayacaklar için güzel bir kaynak olum. Ellerinize sağlık.
Blog denince artık televizyon dizilerinin, filmlerin adının geçtiği .arez tarzı siteler akla gelir oldu. Güzel bir makale teşekkür ederim.
makale için teşekkür ederim güzel bir makale..
Mükemmel bir makale.Ben de rumuzumu seviyorum, InterRamcho :) Bilgi dolu ve oldukça işe yarar bir yazı.Çok az blog takip ediyorum ve siz de takip ettiğim blogculardan birisiniz.Umarım sizin gibi bir kaç yardımsever daha çıkarda SmashingMagazine'i sallayacak bir platform oluşur :D
Yeni başlacayaklar için güzel bir paylaşım olmuş. Ben de şöyle bir öneride bulunayım: Bence alan adını seçmekte daha dikkatli olunmalı. Her türlü ihtimal değerlendirilmeli. Çünkü sonradan alan adı değişimleri popülerlik ve ulaşılabilirlik açısından sorun oluyor.
bu kadar ayrıntılı bir şekilde bu değerli bilgileri biraraya topladığınız için size minnettarız.. teşekkürler!
Çok ama çok güzel anlatmışsınız… sağolun, varolun!
Yazan elleriniz dert görmesin!
Bence en önemli şey iletişim sayfası ve yazar hakkında bir sayfa
Bir de belli aralıklarla yazı yazmak lazım. Arayı fazla açmamak lazım…
( Yorumcu burada yazara gönderme yapıyor.:) )
2008 'de yazmışsınız hala geçerli tebrik ederim…
Teşekkürler, bilgilendirici bir makale gerçekten…
Güzel bilgiler, elinize sağlık.
Piyasada günlük blog yazarlarının sayısının düştüğünü gözlemliyorum. Bu bilgiler yeni başlayanlar için yararlı olacaktır. Teşekkürler
Çok sonrada okudum yazıyı ama kriterler hala geçerli, uzun bir aradan sonra yeni yeni blog yazmaya başladım. Tam bilgili devam etmek adına yazı çok faydalı oldu, teşekkürler Erhan abi