WORDPRESS MU 1.0 (ÇOKLU KULLANICI)

WordPress yakın zamanda WordPress-Mu sürümünü yayınladıve buradan da indirilebilir duruma getirildi. Bu ne işe yarar diyenler vardır mutlaka. Kısaca şöyle özetleyeyim. Dünyanın en meşhur blog sistemi WordPress ile blogcu.com, gaxxi.com veya guncesi.net gibi kullanıcılara ücretli veya ücretsiz blog hizmeti sunabilirsiniz. Vereceğiniz hizmet sistem açısından wordpress.com‘daki hizmetin aynısı olacaktır. Ben de deneme amaçlı kurdum ve test ettim wordpress-mu’yu. Bu yazımda da blog hizmeti vermeyi isteyen arkadaşlara sistemi tanıtmak ve bir kaç tavsiye vermek istiyorum.


Kurulum
Kurulum genel olarak normal bir wordpress kurulumuna benziyor ama farklı noktalar olduğu için tekrardan değinmek istiyorum. WordPress-mu’yu sitemize atıyoruz. Anadizinde veya bir alt dizinde olması sorun değil. Bir veritabanı yaratıyoruz sistemimiz için. Buraya kadar her şey normal, önemli ve farklı olan sonrası. Normal wordpress kurulumunda wp-config-sample.php dosyasının ismini değiştirip kendimiz yazıyorduk gerekli bilgileri dosyanın içine. Alışkanlıktan ben de ilk böyle yaptım ama bir türlü işin içinden çıkamadım. Çünkü bilmediğim bir kaç terim ortaya çıktı. Mesela VHOST destekliyor mu sunucunuz falan diyordu (?) Virtual Host’un ne olduğunu biliyordum ama sunucumun destekleyip desteklemediğini bilmiyordum. Ardından $base adresini soruyordu. Doğru yazdığıma inanmama rağmen hata verip durdu. Ben de bunun basit bir yolu vardır diyerek WordPress-mu’nun forumunu inceledim. Meğer bir çok kişi benim gibi sorunlarla karşılaşmuş ve işler gerçekten düşündüğümden daha basitmiş. Benim gibi kasmayın wp-config.php dosyasını düzenlemek için. Henüz ismini değiştirmemişken yani wp-config-sample.php halindeyken sitenizin adresini yazıp girmeyi deneyin. Karşınıza Kurulum Sihirbazı çıkacak. Orada veritabanı bilgisini vs. yazın. Kurduğunuz dizin anadizin olmayıp da mesela siteniz.com/bloglar dizini bile olsa kurulumdaki alanadına sitenizin alanadını kısa şekilde yazın (yakuter.com gibi). Ondan sonra devam’a tıkladığınızda sistem kuruluyor ve böylece bilmediğimiz terimlerle uğraşmıyoruz.

Bundan sonrası yeni sistemi öğrenmekle geçiyor. İşin o kısmı size kalmış. Benim bahsetmek istediğim diğer bir konu bu sistemin gereksinimleri. Öncelikle sakın her kullanıcı için farklı bir wordpress veya tema yüklediğinizi sanmayın. Tüm kullanıcılar aynı wordpress’i kullanıyor. Olay veritabanında bitiyor. Veritabanından bilgiler okunurken hangi blogdan çağırılıyorsa bilgi, sadece o blogun içeriği gönderiliyor. En basitinden böyle açıkalyabilirim sanırım. Aslında veritabanı tablolarındaki farklara da değinmek isterdim ama o kadar detaya inmeye gerek yok sanırım.

Sisteme yeni bir blog açılırken alt alanadı mı (blog.yakuter.com) yoksa dizin adı mı (yakuter.com/blog) gibi bir soruyla karşılaşıyorsunuz. Alt alanadını kullanabilmek için .htaccess dosyasında gerekli değişikliklerin yapılması gerekiyor. Tam olarak denemedim bunu bu sebeple aydınlatıcı bir bilgi veremeyeceğim fakat paketteki readme.txt dosyasında gerekli açıklama var. Ayrıca WordPress-mu’nun forumunda da aydınlatıcı bilgiler ve yardım bulabilirsiniz.

Bu hizmeti vermek istiyorum diyen arkadaşlar için konuşuyorum. Öncelikle size güzel ve akılda kalıcı bir alanadı lazım. blog hizmetini çağrıştırması daha iyi olur. Ardından tabiki yer yani barındırma (hosting) lazım. Dosyalarınız fazla yer kaplamayacaktır. Veritabanı konusunda da öyle sınırsız veritabanına falan gerek yok fakat işin en önemli kısmı burası. Bir güçlü bir veritabanı gerekli çünkü her kullanıcı için yaklaşık 10 tane tablo yaratılıyor. Örneğin yazıların bulunduğu tablolar wp_1_post, wp_2_posts gibi kullanıcı sayısına göre artıyor. Hiç yoktan 100 kullanıcı olsa size 1000 adet tabloyu sorunsuz kullanabileceğiniz bir veritabanı hizmeti gerekecektir. Aslında sunucular veya hosting firmaları diyeyim bu konuda birbirlerine oldukça yakınlar ama yine de bilginiz olsun istedim. Daha sonra kullanıcıların kullanacakları temalar da önemli tabiki. Onlara en güzel temaları sunmalısınız. themes.wordpress.net gibi bir çok adreste ciddi bir araştırma yapmalısınız. Kullanıcılar temaları değiştiremeyeceğine göre bu temaları sizin Türkçeleştirip koymanız gerekli. Eklentiler için de aynı durum geçerli. En çok kullanılan eklentileri bulup temalarla bütünleştirmeniz lazım sağlıklı bir hizmet için. Eklenti konusunda daha önce yazmış olduğum WordPress’in en iyi eklentileri‘ni okumanızı tavsiye ederim.

Özetlemek gerekirse kurulumdan, çalışma mantığından, ihtiyaçlardan ve yapabileceklerinizden bahsettik. Sizi bilemem ama ben düşündüğümden daha basit bir sistemle karşılaştım. Hiç yoktan az yer kaplayan bir sistem. Başarılı olur mu derseniz yukarıda bahsettiklerimin üzerine kendi becerilerinizi katar, itinayla davranır ve özenerek yaparsanız başarılı olmayacak proje yoktur ;)

Yardım alabileceğiniz adresler
http://mu.wordpress.org/forums
http://www.wpdestek.com
http://www.wordpress-tr.com

DEVAMINI OKUYUN
  • neXus

    subdomain olarak blog eklemek hiçte kolay değil.. sunucunun wildcard dnsi desteklemesi gerekiyormuş, ilginc ayarlar yapmak gerekiyormuş..bakalım yapabilecekmiyim..

  • gevv

    Teşekkürler
    ben localde kurmaya çalıştım :) config dosyasını hatasını bende yaptım :) sonrasında sample olarak denedim fakat bu hatayı verdi

    Warning!
    Installing to http://localhost/ is not supported. Please use http://localhost.localdomain/ instead.

    ayrıca bir sorum daha var
    wordpress ile aynı databasede kullanabilirmiyim ?

  • Tercübelern bana baya yardımcı oldu teşekkürler.

  • mehmet

    wordpress mu hakkında senden başka ayrıntılı açıklama yapn bir site bulamadım doğrusu bana bu konuda yardımcı olablirmisin blog hizmeti vermek istiyorum ama kurulumunu yapmam için yardıma ihtiyacım var şimdiden teşekkürler..

  • Malesef yardımda bulunacak zaman bulamıyorum :(

  • Mustafa

    Öncelikle teşekkürler, en kapsamlı wordpress mu maklelesi olmuş. Sorunsuz kurulumu gerçekleştirip türkçe dil paketini etkinleştirdim fakat bu altdomain işini çözmeye çalışıyorum.

  • mehmet

    evet bende çözdüm sorunu şu anda kurdum ve dagıtmaya başladım yinede teşekkürler

  • ben kurdum ve şuan iyi gidiyoruz…

  • Muhammed

    Bloglar.net – kurmayı düşünüyorum şuan ayrıntılarla ilgileniyorum çok büyük proje bu blog dağıtma işi yakuter kardeşim bizi bu konuda bilgilendirdiğin için ayrıca tşk ediyorum.

  • fatih

    tekli kullanıcıdaki pluginleri çoklu kullanıcıda da kullanabilir miyiz ?

  • Admın Arkadasım Bence Sen Bu WordPress MU yu vıdeolu anlatım yaparsan cook sevınırım 2 aydır urasıorum kuramadım vede senın bu konunu daha smdı buldum vıdeolu anlatım yaparsan sıtenın hem hıtı cook buyucek hemde yararın ve yararlancaz + Hıc bır sıtede vıdeolu annlatım yook ;) Neyse vıdeolu resım fark etmez yane :D ne olursa olsun kurma olsun kendıne ıyı bak …

  • @Ertan, sende direk damardan girmişsin. Şu hit konusu ilgimi çekti. Bir düşüneyim bu meseleyi :)

  • Yakuter nıye hıt gelır dedım bılıomusun bı allahın kulunda wordpress mu kurulumu yok sen bu olayı gerceklestırırsennn vedeeeeee subdomaın olayını cosersen o vıdeoda wordpress.org bıle bu sıteye gırıcektır :D:D:DD neyse ama yınede senden cvp beklıorum ;)

  • Savaş ŞAHİN

    Selam arkadaşlar,

    blogları isim.domain.com şeklinde dağıtmak istiyorsanız, http://www.problemcocuk.com/wordpress-mu-isminiz-site-com/ adresine bakabilirsiniz.

    Kendi anlatımımdır.

  • Lida Dai Dai Hua Jiao Nang Seo Yarışması

    Şu an okuduktan sonra ben de çektiğim eziyetlere gülmedim desem yalan söylemiş olurum.Epeği bir uğraşıpta bıkkınlık geldiği için vazgeçenlerdenim.
    Şu an hazırlamakta olduğum güçlü bir sunucum var, onun üzerinden bir alana dönük blog servisi başlatacağım.
    Umarım ikinci girişimimde bir problem yaşanmaz, ki yaşanırsa sizi rahatsız ederim bilginiz olsun :)

    • Hmmm en son “rahatsız ederim” ile biten kısım bile beni rahatsız etmeye başladı :)

  • Elif

    benim merak ettigim birşey var burda..
    wordpress hizmeti verecegiz peki burada şu tür işlemler yapılacakmı kullanıcılar yapabilicekmi mesela kendi temalarını yüklicekler ? eklentilerini vs 3.part işlemleri ve en önemlisi şu diyebilirim
    subdomain.com adına actıgı blogu o kişinin kendi alan adı var isminiz.com adında oraya yönlendirme gibi yapabilirmi ?umarım dediginizi anladınız anlamadısanız yine anlata bilirim :)

    • 1. Kendi temalarını yükleyemezler. Sizin yükleyeceğiniz temalardan herhangi birisini seçerek kullanabilirler.
      2. Eklenti olayında da siz eklentileri yüklersiniz. Üyeler ihtiyacı olan eklenti aktif hale getirip kullanırlar.
      3. Malesef WordPress MU’da kendi alan adını yönlendirere kullanma diye bir şey hiç duymadım.

  • sasa

    kurulum sihirbazıyla kurmaya çalışırken sürekli hata alıyorum ya veritabanı hatası veriyor ya da sonlanmayacak bir döngü içine girdi diyor hosting özelliklerinden kaynaklanma ihtimali var mı acaba

    • Evet mutlaka hosting ile ilgili bir durum çünkü sistem gayet sağlam ve kuruluyor.

  • Uğur Selam

    Merhaba Yakuter hocam :)

    Mu’nun Türkçe dil dosyalarına nasıl ulaşabiliriz?

    sizin e sayfa diye bi’ projeniz vardı orada da mu kullanmıştınız Türkçe dil dosyasını paylaşabilir misiniz?

  • emo

    ben bunu yapmıstım gitti yenilenince isim.domain.com olayı kayboldu ayarlarını bulursam ins geri düzenlicem :D saol p.için :D

  • ali

    selam. öncelikle bir yag cekmek istiyorum size :)wordpress konusunda türkiyede ender bilgilere sahip sürekli takip ettiğim kişilerden birisisiniz. hemen hemen aradıgım her bilgiye buradan ulaşabiliyorum. bir sorunla karşılaştım ve dedim bunu olsa olsa wordpress yakuter çözer dedim. :). wordpress mu kurdugum blogevim.com da gerekse admin olarak ben ve gerekse blogger arkadaşların en büyük sorunu olan media eklentisi kullanılamıyor. bu sorunu nasıl aşabiliriz. mesela http://www.tr.wordpress.com bloglarında metin editörünün üstündeki add media butonları aracılıgı ile blogcular hem video hem de resim ekleyebiliyorlar ama aynı mu yu kullanan ben ve benim gibi blog dagıtımı yapan arkadasların bloglarını incelediğimde bu media butonunun bu işi görmediğini gözlemledim. resim eklenmiyor. video eklenmiyor bu add media aracılıgı ile. videoya bir baska pluginle cözüm buldum da resim işini aşamadım nasıl yapabiliriz acaba

    • @Ali merhaba, öncelikle teşekkür ederim güzel sözler için :P

      WordPress MU konusunda çözüm üretmek için bizzat üzerine çalışmak lazım. Malesef MU’ya dokunmayalı uzun zaman oldu. Bu nedenle sorunun cevabını bilemiyorum. Araştırma yapmak lazım ama ondan önce bunun için zaman gerekli. Yani bende olmayan şey :( WordPress-tr.com forumlarında paylaşsanız belki çözüm bulabilirsiniz.

  • Gökhan

    Merhaba Yakuter hocam,
    Şimdi yeni aldığım hosting tek mysql özelliğine sahip ancak ben aynı temayı farklı tasarımlarda 5 adet portal olşturucak şekilde kurmak istiyorum. Ana site http://www.siteadi.com, alt siteler ise http://www.siteadi.com/magazin, http://www.siteadi.com,spor gibi.. Bu yöntemi uygulayabilirmiyim. yani temalara normal wp kurulmuş gibi müdahale edebilirmiyim. Ne kadar sağlıklı. Hocam yanıtlarsanız çok sevinirim.
    Saygılar…

    • Malesef kişisel yardımda bulunmuyorum. Bu tür sorularınızı WordPress-tr.com forumlarında paylaşabilirsiniz.

  • Gökhan

    ben biraz araştırma yaptımda wordpress mu ile bağlantısını gördüm o yuzden yani hocam sorum dedim.peki hocam yinede sağolun :) rahatsız ettim k.bakmayın. iyi çalışmalar

  • wezir

    10 numara paylaşım ellerine sağlık..

  • Teşekkürler..

  • Can

    Valla iyi anlatılmış teşekkür ederim yalnız şimdi soracağım konu hakkında hiç türkçe içerik bulamadım ingilizceden de pek anlamam ama burada soracağım isminiz.domain.com veya domain.com/isminiz diye dağıtılıyor onu rahatça yaptım ama bide istiyorumki domaini olupda hostu olmayanlara da verebileyim örnegin benim domainim var deyip domainim.com diye ekleyebilsin bunun için bir çare yok mu?

    • @Can, çare varsa da ben bilmiyorum, duymadım henüz :)

  • oktay usta yemek tarifleri

    selamlar.
    öncelikle yakutere bu açıklamasından dolayı teşekkür ediyorum.
    sıra geldi can ın sorusuna
    evet domaini olup hostu olmayana bu hizmeti verebilirsiniz. buna imkan vardır. domain mapping i kullanmalısınız.
    wordpress mu konusunda profesyonel destek talepleriniz için mail atınız zalim_yillar0480@hotmail.com

  • Can

    Tamam bulursam ölmezsek paylaşcam burda kardeş :) bu arada sitende her zaman çok faydalı ve güzel konulara yer veriyorsun tebrik eder başarılarının devamını dilerim

  • Can

    Merhaba Oktay bey bilgilendirmen için teşekkür ediyorum Domain Mapping i biliyorum o eklentiyide krdum ben yalnız benim demek istediğim site yönetimi değilde blog açan kişi subdomain veya domain diye istediği seçeneği belirtip blog açabilmesidir. Domain Mapping ise site yönetimi panelden seçeneklerde domain belirliyor. yoksa üye kendisi yapamıyor. Üye kayıt olduğunda veya Blog oluşturduğunda Formda seçenekle karşılaşacak ve istediği şekilde açacak inşallah anlatabilmişimdir.

  • o şekilde bir eklenti henüz wpmu da yok. varsa da enazından ben duymadım. cok kısa bir zaman içinde yapılmadıysa kesinlikle yok diyebilirim. wpmu konusunda cok detaylı araştırma ve uygulama yaptım. görmedim. yalnız bu eklentiyi ücretli olarak yaptırabileceğin biryer var.
    sadece merak ettiğim için soracagım. domaini olana neden host saglayacaksın. sana hiçbir yararı olmayacak zararı olacak. yarın senin wpmu cpu kasacak. bunları bilmelisin. wpmu cpu konusunda baya başını agrıtır. diğer blog sistemlerinden farklıdır wpmu. sizin hayal bile edemiyeceğiniz özellikler mevcut fakat cpu konusunda sıkıntı büyük, çözümü de yok maalesef. ya cok iyi yatırım yapacaksın bu işe, yada sınırlı kullanıcıya hitap edeceksin. örneğin bir gruba, bir kesime hitap edeceksin. topluma kapalı olacak

  • Can

    Öncelikle verdiğin cevap için teşekkür ediyorum.

    WPMU nun çok CPU harcadığını biliyorum zaten WordPress sisteminin CPU çok harcadığını bilmeyen yoktur kolay kolay zaten, host sağlamadan kastım sonuçta subdomain olarak zaten sağlicam o blog sistemini değişen tek şey uyedomaini.com olacak anasitede sponsor olarak kendi reklamımı bile koysam yeterli benim için.

  • subdomain olarak saglarsan eger senin domainin yükselecek ve gerek reklam alımlarında en cok başvuru kaynagı alexada üst sıralara cıkacaksınız. gerekse isim bilinirliğiniz artacaktır. yani insanlar googleye bedava blog diyerek sizin siteye girmesi farklı xxx.com diyerek sizin siteye girmesi farklı. elbette google xxx.com diyerek sitenize gelen ziyaretci arttıkça sitenize daha cok deger verecektir.
    ana sitede sponsor olarak reklam demişsiniz:
    o siteye linkinizi ekleyebilirsiniz ama size getirisi olurmu orası meçhuldür. kısa basit bir örnek: google site ana sayfalarında 100 üzeri linki sevmez. bir sitede ortalama herhangi bir sayfasna girdiğinizde de 100 civarında link cıkar. siteye girenin sizin linke tıklama ihtimali %1 hatta %1 bile değil. peki pr katkısı olurmu:
    pr katkısı olması için sizin oraya ekleyeceğiniz domainin farklı bir domain olması ve farklı bir ip de barındırılması gerekmektedir, c class ip diye bişi vardı.

    benim kanaatim bu. yine de tercih sizin tabii.

  • Can

    Öncelikle cevabınız için teşekkür ediyorum oktay bey,

    Sizin anlattığınız tamamen doğru ve o bilgim bulunmakta zaten. Yalnız normaldomain.com lara verdiğim bloghosttada reklamımı bulunduracam sonuçta sponsor olmuş olacağım onlara. genede pekde önemli değil şimdilik subdomain olarak zaten dağıtmaktayım saygılar.

  • Batuhan Ş.

    Teşekkürler :) Güzel bir yazı olmuş , açıklayıcı

  • acemi

    Erhan hocam,bir arkadas cok dogru söylemis.Sitenin hiti gercekten cok artar!Cünkü googlede istediginiz kadar arayin veya aratin dogru düzgün akli basinda bir anlatim bulunmuyor:D

    Anlamiyorum egerki anlasam gercekten video'lu olarak anlatirdim.Video'yuda sadece kendi sitenizde paylasin:)

    Sanirim siz R10'daki moderator erhan siniz:D

  • SAYFAM.TK

    Merhaba ben herseyi yaptim yalniz yeni üye kayıt olunca aktivasyon maili sorunsuz gidiyor ama maildeki aktivasyon linkine tıklayip etkinleştir dediginde gecersiz aktivasyon diyor bunu nasıl cözebilirim,

    ikincisi üye olunurken kullanıcı temasini sectirmesini istiyorum "wpmu select theme" diye bir eklenti kurdum fakat oda olmadı yardımcı olabilecek arkadaslara simdiden tesekkür ederim.