Aslında çok ciddi sorunlara yol açan UTF-8 BOM (Byte Order Mark) nedense birçok kişi tarafından bilinmiyor. Fakat o kadar ciddi bir durum ki sitenizin tüm karakterlerinizin bozulmasına veya sitenin tamamen çökmesine (görüntülenmemesine) neden olabiliyor. Aslında bu konuya daha önce En Yaygın Wordpress Hatası başlıklı makalemde değinmiştim ama burada biraz daha geniş ve anlaşılır bir şekilde açıklamak istiyorum.

BOM UTF-8 ile birlikte ortaya çıkmış olup dosyanın UTF-8 olduÄŸunu gösteren bir iÅŸarettir. Bir dosyanın yapısını yazı düzenleyicinizde UTF-8′e çevirirseniz bu iÅŸaret kendiliÄŸinden dosyanın en başına eklenir. Peki nasıl bir ÅŸeydir bu BOM iÅŸareti derseniz ÅŸudur: 

Sebep OlduÄŸu Problemler

Öncelikle başlık (header) meselesi sorunudur. Tarayıcıda ilk görüntülenmesi gerekenler başlıklardır. Fakat bu kod sayfanın en başına eklendikleri için başlıklardan önce görüntülenirler ki bu durumda bir hata mesajıyla karşılarsınız.
“Warning: Cannot modify header information – headers already sent by …”

DiÄŸer bir sorun internet explorer’da kodu görmeseniz bile bir satırlık bir alan iÅŸgal eder ve siteniz üstten bir satır aÅŸağıya iner. DilediÄŸiniz kadar css ile sıfırlamaya çalışsanızda yukarıdaki boÅŸluÄŸu bunu baÅŸaramazsınız çünkü orada BOM vardır.

Sayfanızda Türkçe karakterlerin tamamen bozuk görünmesine neden olabilir.

Çözüm

Çözüm oldukça basit. Dosyanızı UTF-8′e çevirirken yazı düzenleyicinizde BOM olmadan UTF-8 seçeneÄŸini seçmelisiniz. Malesef bunu yapmak için direk kodları silemiyoruz çünkü yazı düzenleyiciler bu karakterleri görmüyor. Biz dosyanın dil yapısını deÄŸiÅŸtirerek bu iÅŸaretten kurtulacağız. En çok kullanılan iki düzenleyici olan Notepad2 ve Notepad++ yazılımlarında resimle nasıl bu iÅŸaretten kurtulabileceÄŸinizi gösterelim.

Notepad++ (Benim Tercihim)
Notepad++ programında Format altında BOM olmadan UTF-8 (UTF-8 without BOM)’u seçerek sorunu giderebilirsiniz.

Not 1: Mevcut bir dosya ANSI formatında ve Türkçe karakter içeriyorsa onu dönüştürmek için Dönüştür (UTF-8 Without BOM) seçeneÄŸini seçerseniz karakterleriniz bozulmadan BOM’suz UTF-8 formatında kodlamaya geçebilirsiniz.

Not 2: Türkçe karakterli dosyayı dönüştürmenin uzun yolu ise ÅŸu ÅŸekildedir. Önce Ctrl+A ile tüm yazıyı seçip Kes’in. Ardından dosyanın formatını resimlerdeki gibi deÄŸiÅŸtiri. Sonra kestiklerinizi tekrar yapıştırın ve dosyanızı kaydedin.

Notepad2
Notepad2 programında File->Encoding altında sadece UTF-8 olan seçeneği seçerek sorunu çözebilirsiniz.

Not 1:Bu makaleyi denen ÅŸimdi yazdığımı merak ediyorsanız söyleyeyim. XHTML standartları nedeniyle W3′ün HTML Validator sayfasına iÅŸim düşmüştü. Orada şöyle bir mesajla karşılaÅŸtım.

The Unicode Byte-Order Mark (BOM) in UTF-8 encoded files is known to cause problems for some text editors and older browsers. You may want to consider avoiding its use until it is better supported.

Yani diyor ki BOM’lu dosyaların bazı düzenleyicilerde ve tarayıcılarda problem çıkardığı bilinmektedir. Bu nedenle BOM daha iyi desteklenene kadar bu iÅŸareti kullanmaktan kaçınsanız iyi olur.

Not 2: BOM, özellikle tema Türkçe’leÅŸtirmelerinde dikkat edilmesi gereken bir husus.

BOM hakkında söyleyeceklerim bu kadar. Daha dikkatli yazılmış kodlarda görüşmek dileÄŸiyle…