Her geçen gün matematiğin nasıl da farklı alanlarda kullanılabildiğine bir kez daha şahit oluyorum. Bugün arkadaşımın okuduğu kitapta bu farklı kullanım alanlarından belki de en ilgincini farkettim. Adam FAWER‘ın Olasılıksız isimli kitabında ünlü Fransız matematikçi Pascal‘ın hayatını dine adarken kullanmış olduğu olasılık hesabına değinilmiş. Kitapta geçen formülü aynen aktarıyorum.
“Pascal beklenen değer teorisini kullanarak hayatını dine adaması gerektiğini kanıtladı. Her matematikçi gibi o da, bu soruyu bir formüle indirgedi.”
Hangisi daha büyüktür?
a) Beklenen değer (hedonizm yani fiziksel yaşamdan zevk alma)
Ya da
b) Beklenen değer (dini hayat)
Varsayım…
a) Olasılık (ölümden sonra hayat yok) * (hedonizmden alınacak zevk) +
Olasılık (ölümden sonra hayat var) * (sonsuza dek lanetlenmek) Ve
b) Olasılık (ölümden sonra hayat yok) * (dinden alınacak zevk)
Olasılık (ölümden sonra hayat var)* (sonsuz mutluluk)
Pascal’ın mantığı çok basitti: Eğer (a) (b)’den büyükse o zaman hedonizme devam edecekti, ama
eğer (a) (b)’den küçükse o zaman dindar olmalıydı.”
“Ama değişkenlerin değerlerini bilmeden bu denklemi nasıl çözdü?” diye sordu Michael.
“Birkaç varsayımda bulundu, örneğin, sonsuz mutluluğun değeri pozitif sonsuzdu ve sonsuza dek
lanetlenmenin değeri negatif sonsuzdu.”
Sonsuz mutluluk = +00
Sonsuza dek lanetlenmek =-00
“Eğer bir denklemde sonsuzu kullanırsanız bu diğer her şeyi etkiler, çünkü çok büyük bir sayıdır,
böylece (a) hedonizmin beklenen değeri negatif sonsuz ve (b) dini hayatın beklenen değeri pozitif
sonsuz.”
(a) hedonizm = -00 ve (b) din = +00
o zaman
{a)< (b) böylece...
(b) beklenen değer (hedonizm) < beklenen değer (dini hayat)
"Anladınız mı? Ölümden sonra insanın ruhunun yaşamasının veya her hangi bir şekilde bir hayat olmasının olasılığı ne kadar az olursa olsun, Pascal’ın dine bağlı bir hayat yaşamasından beklediği getiri, yine de dünyevi zevklerle hedonistik bir yaşam sürüp de sonsuza dek lanetlenmeyi göze alacağı bir durumun getirisinden daha büyüktür.”
Düşünüyorum da biz de hayatımızda hamlelerimizi yapmadan önce matematiği kullansak nasıl olur? Daha doğru kararlar, daha az hata ve daha mutlu bir hayat, neden olmasın ;)
Nasrettin Hoca - Dilenci Fıkrası
Nasreddin Hoca bir gün pazarda dolaşırken yanına bir dilenci yaklaşır;
-Bana sadaka veririsen sana dua ederim! der..
Demesiyle Hoca hemen cebinden beş on kuruş çıkarır, dilenciye verir.
-Aman dua mua etmem istemem! der Hoca.
Dilenci:
-Niye?
Nasreddin Hoca:
-Eğer senin duan kabul olsaydı, sen şimdi dileniyor olmazdın...!
yakuter.com © 2006-2009 Erhan Yakut. Site tasarım fallendesign. Hosting sponsoru WebGrup.
Site içerisindeki içerikler izinsiz kopyalanamaz, alıntı yapılamaz.
1 MaFiAMaX
12 Ocak 2008, 00:42
Bu kitabı yaklaşık 1 sene önce arkadaşım ile görmüştük. Sanırım o zaman daha yeni çıkmıştı, ikimizde başladık arka kapağı okumaya. Bir kitap daha arka kapaktan insanı etkilerse, etkilemeyi bırakın “yuh dedirtirse” ben o kitabı okurum arkadaş. 1 sene oldu hala okuyacağım :-)
2 KaraSancak
12 Ocak 2008, 14:04
Enteresan bişiy biz anneden babadan görmesek dini sallayacağımız yok :) adam matematikle bulmuş :)
3 elvirs
15 Ocak 2008, 08:59
yalan bunlar ya,
ben de derste hoca soru cozerken dinliyorum, adam 3 tane varsayim yapiyor cozum boyunca sonra buldugu seyin kesin cevap oldugunu soyluyor. zaten cozerken 3 kez salladin, simdi o sallama 3 sey uzerinde kurulan cevabin dogru oldugunu mu soyluyorsun be adam:)
p.s. konu limitlerde delta sigma mi ne bi konu var ya o .
p.p.s matematik-hayat iliskisini gosteren bir formul daha: http://cduman.com/mat.jpg
4 lostking
15 Ocak 2008, 17:58
kıssanın kime ait olduğunu bilmiyorum. teknik bilgi hatası yapmamak için isim vermiyorum:
dindar brine sorarlar; ölümden sonra hayat diye bişey yok, sen boşuna çabalıyorsun.
dindar cevap verir;
tamam diyelim ki sen haklısın ve ölümden sonra hayat yok… o zaman seninle benim aramda bir fark olmayacak, sen nereye gideceksen, ben de oraya gideceğim.
peki ya ben haklıysam, ya ölümden sonra hayat varsa… o halde sen ne yapacaksın?
5 Atakan
15 Ocak 2008, 18:12
Kitabı okuyup bitirdiğimde, ilk aklıma gelen şey filmi çekilirse süper aksiyon olur düşüncesiydi. :)
Hesap için söyleyebileceğim tek şey öndecen şartlanma olduğu. Yani dine +sonuz etkleyerek zaten orada belirttiği gibi sonucu direk etkilemiş. Aşk olmadan meşk olmaz derler ya, dine yönelmek istemezse zaten hendoizme +sonsuz değeri verirdi. Sonuç olarak bakış açısı bu denklemin değişkenleri tamamiyle hayata nasıl baktığına bağlı.
Hayat denklemler ve çözümlerinden ibaret değildir ki kitabın asıl anlatmak istediği de buydu.
6 yüKseLenBaŞaK-çiLeKliSüt__
15 Ocak 2008, 23:52
Bütün bilimlerin kapısı Allah’a açılır (: Anlayabilene tabi..
7 merve
19 Ocak 2008, 10:44
ben şu an olasılık kitabını okuyorum gerçekten süper..tavsiye ediyorum..
8 seher :)
24 Mart 2009, 17:25
ya adama bi bakın hele din matematiklen neyle bulmuş
bn daha matematigin m sinden haberim yok buna bi bakın heel neleri buluo dunyaya ne insanlarda geliomuş:):D
9 oğuzhan
06 Nisan 2009, 08:01
oğuzhan.Olasalık hesabı çok güzel.Başka olasık hesaplarıda var mesela Allah ve Ahiret konusunda yüzde 50 var yüzde 50 yok diyelim.Var diyenlerin buradaki hayatı ona göre şekillenir yok diyenlerin hayatıda ona göre şekillenir.yok diyen var diyene göre sonsuz cehennemliktir.ama yok diyen var diyen için böyle bir tehtitde bulunamıyor.öldükten sonra birde baktık ahiret denen olay var ben var dediğim için ve ona göre yaşadığım için birileri bana aferin diyecek ve buyur sonsuz mutluluk senindir diyecek ama var dedim gittim ki yok-Yok olan orada biri bana aferin yok dedin kazandın diyemeyecek.Ama burada yok dedim birde gittim var çıktı sonsuz cehennem.peki böyle bir olaslıkta bırakın ahireti burada dahi yok deyince hiç faydısını göremeyen inkarcılık ne kadar akıl dışı bir durum olduğunu mantıki bir hesapla dahi çözemiyorsa pes derim o yaratığa.